Menu

Jesteś tutaj:

07.11.2019 | Zmiany w procedurze gospodarczej

W dniu dzisiejszym, tj. 7 listopada 2019 r. weszły w życie zmiany w kodeksie postępowania cywilnego wprowadzające

nowe procedury dla sądów cywilnych i gospodarczych.

Intencją nowelizacji w opinii Ministerstwa Sprawiedliwości jest ułatwienie pracy stron, adwokatów, radców prawnych i samych sędziów, jak również, w konsekwencji, przyspieszenie pracy sądów i czasu rozpatrywania spraw.

Warto wiedzieć, co zmieniono, jakie nowe narzędzia i zasady wprowadzono, kto i kiedy będzie mógł z nich skorzystać. Poniżej podsumowanie najważniejszych zmian i nowości: 

Po siedmiu latach wraca do sądów odrębna procedura gospodarcza. Z punktu widzenia przedsiębiorcy w sytuacjach spornych istotne jest przede wszystkim odzyskanie należności za wydany towar czy wykonaną usługę. Każdy jednak w podobnej sytuacji chciałby wcześniej móc oszacować, jak długo postępowanie będzie trwało oraz jak dużo za wszystko trzeba będzie zapłacić. Przywrócenie procedury gospodarczej ma wspomóc ten obszar pracy sądów. Nowy tryb ma charakteryzować się większymi rygorami formalnymi, ale przeciwwagą ma być dookreślony, krótki termin postępowania – rozstrzygnięcie bowiem ma nastąpić w ciągu 6 miesięcy od daty wpłynięcia odpowiedzi na pozew. Jakie to rygory?

  • Pozew i odpowiedź na pozew powinny zawierać wskazanie adresu poczty elektronicznej albo też oświadczenie o nieposiadaniu adresu e-mail; niespełnienie tego obowiązku będzie stanowiło brak formalny pisma, ma on to na celu ułatwienie korespondencji sądu ze stronami; na mocy art. 132 kodeksu postępowania cywilnego pełnomocnicy procesowi będą mogli złożyć zgodne oświadczenia, że w toku procesu będą doręczać sobie pisma procesowe wyłącznie za pomocą e-maila ew. faksu,
  • Powód w pozwie, a pozwany w odpowiedzi na pozew mają obowiązek wskazania wszystkich dowodów, możliwość dokonania tego w dalszym toku postępowania będzie znacznie ograniczona; w opinii praktyków, którzy mieli do czynienia z odrębną procedurą gospodarczą kilka lat temu, nie była ona korzystna ani dla stron, ani dla sądów, głównie z uwagi na to, że strony miały obowiązek, tak jak opisano to wyżej, przedstawiania dowodów już w pozwie lub w odpowiedzi na pozew, co w konsekwencji prowadziło do zasypywanie sądów dowodami nieistotnymi dla sprawy w obawie o brak możliwości dopełnienia tego w kolejnych etapach biegu sprawy,
  • Dowód z zeznań świadków będzie mógł zostać dopuszczony dopiero wówczas, gdy inne dowody, przede wszystkim dokumenty, nie spowodowały wyjaśnienia istotnych faktów w sprawie; warto zatem aktualnie zwrócić większą uwagę na zabezpieczanie dowodów, również tych w formie elektronicznej, takich jak e-mail’e, wiadomości tekstowe sms, nagrania audio z ustaleń kontrahentami, które w przypadku sporu mogłyby posłużyć jako istotne dowody w sprawie,
  • Na wniosek jednoosobowego przedsiębiorcy sąd gospodarczy będzie mógł zdecydować o rozpoznawaniu sprawy z pominięciem procedury gospodarczej, tutaj jednak ewentualny wniosek oznacza również rezygnację z szybszego terminu rozpatrzenia sprawy, tj. 6 miesięcy od daty wpłynięcia odpowiedzi na pozew,
  • Wprowadzono zakaz zgłaszania potrącenia, w toku sprawy nie można występować z nowymi roszczeniami, tzw. powództwo wzajemne jest niedopuszczalne, to z myślą o przyspieszeniu postępowań gospodarczych; tutaj znowu stanowisko praktyków nie jest jednoznaczne, cześć z nich uważa, że przedmiotowy zakaz nie jest zasadny, gdyż przedsiębiorcy będą zmuszeni do wszczynania wielu spraw, choćby posiadali roszczenia wzajemne, wynikające z jednego kontraktu; oznacza to zwielokrotnienie zaangażowania w sprawy, dublowanie dokumentów, a często również konieczność wielokrotnych przesłuchań świadków.

Dodatkowe rygory

Zmieniają się także procedury w zakresie doręczeń. Inicjujący sprawę będzie musiał skorzystać ze wsparcia komornika przy doręczaniu pozwu w sytuacji, kiedy nie uda się tego dokonać na dotychczasowych zasadach – list polecony, zwrotne potwierdzenie odbioru. Obecnie nie wystarczy już tzw. podwójne awizo.

Obsługa komornicza w tym zakresie zabierze czas i trochę pieniędzy – 60 zł, a w przypadku koniczności poszukiwania adresu dodatkowo 40 zł. Koszt będzie obciążał tę stronę postepowania, która przegra proces.

Warto też wspomnieć o opłatach sądowych. W wielu sprawach, zwłaszcza drobniejszych, tych o wartości przedmiotu sporu do 20 tys. zł, będą one wyższe.

Nowy obowiązek przeprowadzenia tzw. posiedzenia przygotowawczego w bardziej skomplikowanych sprawach będzie nowym obowiązkiem sędziów. Ma ono na celu zweryfikowanie możliwości ugodowych.

Podsumowanie

Zbierając powyższe w jedną całość trudno oprzeć się wrażeniu, że postępowanie gospodarcze po 7 listopada stanie się głównie dokumentowe. Obowiązek powoływania wszystkich twierdzeń i dowodów w pozwie oraz w odpowiedzi na pozew może skutkować zasypywaniem sądów dużą ilością dokumentów, załączników, nośników danych etc. A przedsiębiorcy zasadnie oczekują, że ich sprawy będą toczyły się szybciej, nie jak dotychczas, nawet 10 czy 12 lat.

Czy nowe procedury rzeczywiście przyspieszą postępowania w sprawach gospodarczych czy też je spowolnią? Można mieć co do tego wątpliwości, bo same zmodyfikowane, nawet starannie przemyślane, przepisy proceduralne są bardzo istotne, jednak dla sprawności postępowania ważne są rzeczywiste możliwości sądów w zakresie ilości rozpatrywanych spraw i ilości sędziów, do których są przypisywane.

Mamy jednak nadzieję, że nowelizacja przyczyni się mino wszystko do skrócenia czasu trwania procesów i nie wpłynie na obniżenie jakości przeprowadzania dowodów.

Zobacz także: 1 marca 2018. Co nowego pojawiło się w ksh? https://spolka.org/1-marca-nowego-pojawilo-sie-kodeksie-spolek-handlowych/